2024-cü ildə gözlənilməz şəkildə prezident kürsüsünə oturan bu həkim-siyasətçi, ölkənin sərt siyasi havasına bir az “tibb nəfəsi” qatdı.

pezeşkianın siyasi səhnəyə gəlişində ən böyük təsir tibb mənşəyi və şəxsi həyatı oldu. adam cərrahdı, ürək əməliyyatları edən tip. iran-iraq müharibəsində ön cəbhədə həkim işləyib, yaralıların içində böyüyüb demək olar. üstəlik, həyat yoldaşını və bir uşağını qəzada itirməsi onun xarakterini yumşaldıb — empati hissi yüksək, insan dərdindən başı çıxan fiqur kimi görünür.

siyasətə girişi 2000-lərin əvvəllərində oldu. əvvəlcə səhiyyə naziri təyin edildi. bu vəzifədə tibbi sistemin problemlərini açıq şəkildə deməsi ilə tanındı — çox siyasətçi kimi statistik rəqəmlərin arxasında gizlənmirdi.

sonra parlamentə deputat seçildi. parlamentdə illərlə fəaliyyət göstərdi, bir müddət də birinci vitse-spiker oldu. bu dövrdə daha çox “sakit, amma doğru yeri gələndə sözünü deyən” siyasətçi kimi tanındı.

özünü açıq şəkildə türkcə danışan, türklüyünü gizlətməyən, amma çoxmillətli ölkədə balans saxlayan siyasətçi kimi aparırdı.


2024-cü ildə seçkiləri udanda hamı bir az təəccübləndi. çünki o, sistem-in içindən olsa da, tipik radikal xəttin adamı deyil.

prezident kimi ilk addımları isə belə oldu:

israf və korrupsiyaya qarşı sərt danışdı, dövlət qurumlarında xərclərin azaldılması ilə bağlı yeni audit mexanizmi işə saldı.

xarici siyasətdə yumşalma xətti seçdi — xüsusilə region ölkələri ilə dialoqu önə çəkdi. iran–azərbaycan münasibətlərində gərginliyin azaldılması üçün açıq mesajlar verdi. bakı və ankara ilə daha sabit əlaqələr qurmaq istədiyini bildirdi.

iqtisadi komandasını texnokratlardan seçməyə çalışdı, yəni ənənəvi siyasi fiqurlardansa, işin “mütəxəssis” tərəfini üstün tutdu.

etnik azlıqlara diqqət — seçildikdən sonra ilk açıqlamalarından biri, “ölkə tək bir səsdən ibarət deyil, bütün millətlərin səsini eşitmək lazımdır” mesajı oldu.

sosial mediada daha açıq görünmək — iran siyasətində nadir hal; komandası ictimaiyyətlə kommunikasiya strategiyasını dəyişməyə başladı.

pezeşkian özündən əvvəlki liderlərdən fərqli olaraq daha praktiki, daha həkimvari yanaşır: problemi kəsmək, yarasını təmizləmək, sonra tikmək. siyasətdə də bu xətt görünür — həm sərtlik var, həm mərhəmət.